نکته مهم: سراب قدرت اجنه
نکته مهم: سراب قدرت اجنه
تلفیق این پنج ویژگی (قدرت، سرعت، پنهان بودن، تجسم و استراق سمع) باعث شده تا بزرگترین فریب تاریخی در مورد اجنه شکل بگیرد: توهمِ داشتن علم غیب.
بسیاری از افراد فریب جادوگران و مدعیان ارتباط با جن را می‌خورند، زیرا می‌بینند آن‌ها از اموری پنهان یا اتفاقاتی در شهرهای دور خبر می‌دهند. مکانیزم این فریب بسیار ساده است:
یک جن به دلیل پنهان بودن (مورد ۳) و سرعت بسیار بالا (مورد ۲)، می‌تواند در کسری از ثانیه به شهر دیگری برود، اتفاقی که همین الان در حال وقوع است را ببیند، یا جای شیء گمشده‌ای را پیدا کند و فوراً به جادوگر خبر دهد. از سوی دیگر، با استفاده از استراق سمع (مورد ۵) ممکن است کلمه‌ای ناقص از مقدرات الهی را بدزدد. انسان ناآگاه گمان می‌کند که این جن یا جادوگر از «آینده» یا «علم غیب» آگاه است؛ در حالی که جن صرفاً یک خبر فیزیکی را سریع‌تر از وسایل ارتباطیِ انسانی منتقل کرده و هیچ احاطه‌ای بر غیب و آینده ندارد.
خداوند متعال برای درهم شکستن این توهم، داستان مرگ حضرت سلیمان (ع) را به عنوان یک سند قطعی بیان می‌فرماید. جنیان قدرتمندی که برای سلیمان کار می‌کردند، تا چند روز متوجه مرگ او که ایستاده و تکیه بر عصا داده بود نشدند، تا اینکه موریانه‌ای عصا را خورد و پیکر پیامبر به زمین افتاد:
«فَلَمَّا قَضَيْنَا عَلَيْهِ الْمَوْتَ مَا دَلَّهُمْ عَلَى مَوْتِهِ إِلَّا دَابَّةُ الْأَرْضِ تَأْكُلُ مِنْسَأَتَهُ فَلَمَّا خَرَّ تَبَيَّنَتِ الْجِنُّ أَنْ لَوْ كَانُوا يَعْلَمُونَ الْغَيْبَ مَا لَبِثُوا فِي الْعَذَابِ الْمُهِينِ» (سوره سبأ، آیه ۱۴)
«پس چون مرگ را بر سلیمان مقرر داشتیم، جز موریانه‌ای که عصای او را به تدریج می‌خورد کسی آن‌ها را از مرگ او آگاه نگردانید؛ پس چون فرو افتاد، برای جنیان روشن گردید که اگر غیب می‌دانستند، در آن عذاب خفت‌آور باقی نمی‌ماندند.»
داستان یک فریب
در رویدادی تأمل‌برانگیز، خانمی با انجام کارهای غیرعادی، فردی را فریب داده و ادعا کرده بود که قصد دارد او را با امام زمان (عجل‌الله تعالی فرجه الشریف) آشنا کند. او با سوءاستفاده از احساسات مذهبی، این فرد را به مسجد جمکران می‌برد و دستورات عجیبی مانند دویدن با پای برهنه در اطراف مسجد می‌داد.
فرد فریب‌خورده تعریف می‌کرد که در مسیر اصفهان به قم، ناگهان لباس آن زنِ مدعی در حالی که کنار او در ماشین نشسته بود، تغییر کرد. یا در داخل اتاق، بدون هیچ حرکتی ناگهان چادرش عوض می‌شد. او حتی میوه‌های تازه‌ای می‌آورد که در آن فصل در بازار وجود نداشت. در موردی دیگر، کفش‌های این فرد گم شد و پس از چند روز، زن مدعی جای دقیق آن‌ها را زیر مبل خانه مادرش نشان داد!
فرد فریب‌خورده در ابتدا نمی‌پذیرفت و این اعمال را حمل بر «کرامت» می‌کرد؛ اما با بررسی دقیق و مبتنی بر شناخت دایره قدرت اجنه، به او تذکر داده شد که این شخص صراحتاً با جنیان ارتباط دارد و هیچ کرامتی در کار نیست. این کارها، دقیقاً براساس همان توانی است که «عفریت جن» انجام می‌داد. تغییر ناگهانی لباس، آوردن میوه از نقاط دیگر با سرعت بالا، و پنهان کردن یا یافتن اشیاء فیزیکی، همگی از توانمندی‌های مادی جنیان است که با سرقت اشیاء یا انتقال سریع آن‌ها انجام می‌شود. تنها راه مقابله با این‌گونه فریب‌ها، بی‌محلی و قطع ارتباط با افراد مدعی است؛ چرا که توجه به این خوارق عاداتِ شیطانی و باور کردن آن‌ها، موجب می‌شود پای جنیان به حریم زندگی انسان باز شود.
ترس از اجنه
با وجود اینکه اجنه موجوداتی با توانمندی‌های خاص و متفاوت از انسان هستند، اما ترسِ بیمارگونه و دائم از آن‌ها کاملاً بی‌دلیل و غیرمنطقی است. حقیقت این است که اجنه در عالم خود مشغول زندگی، زاد و ولد و تکالیف خویش هستند و هیچ انگیزه یا دلیل ذاتی برای آزار و اذیت انسان‌ها ندارند، مگر آنکه ما خواسته یا ناخواسته مزاحمتی برای آن‌ها ایجاد کرده باشیم.
برای درک بهتر این موضوع، فرض کنید هر روز در خیابان‌ها و پیاده‌روها قدم می‌زنید. روزانه هزاران خودرو با سرعت و قدرت بالا از کنار شما عبور می‌کنند که هر کدام توانایی این را دارند که شما را زیر گرفته و به کام مرگ بکشانند. اما آیا هنگام راه رفتن در خیابان، دلهره و ترس از اینکه ماشینی عمداً به شما بکوبد ذهنتان را درگیر می‌کند؟ قطعاً خیر؛ زیرا می‌دانید راننده‌ها دلیلی برای آسیب رساندن به شما ندارند و تا زمانی که شما به طور ناگهانی وسط خیابان نپرید و در مسیر آن‌ها اختلالی ایجاد نکنید، خطری شما را تهدید نمی‌کند.
نسبت به اجنه نیز دقیقاً همین قاعده حاکم است. همانند مابقی انسان‌ها، تا زمانی که به حریم آن‌ها تجاوز نکرده یا آسیبی به آن‌ها نرسانید، آن‌ها نیز کاری با شما ندارند و دلیلی برای دشمنی وجود ندارد.
خداوند متعال در قرآن کریم صراحتاً بیان می‌کند که انسان‌های باایمان در پناه خداوند هستند و شیاطین و اجنه شرور بر آن‌ها تسلطی ندارند:
«إِنَّهُ لَيْسَ لَهُ سُلْطَانٌ عَلَى الَّذِينَ آمَنُوا وَعَلَى رَبِّهِمْ يَتَوَكَّلُونَ» (سوره نحل، آیه ۹۹)
قطعا او بر کسانی که ایمان آورده و بر پروردگارشان توکل می‌کنند، هیچ تسلطی ندارد.
همچنین خداوند برای هر انسانی نگهبانانی از فرشتگان گماشته است که او را از آسیب‌های پنهان حفظ می‌کنند:
«إِنْ كُلُّ نَفْسٍ لَمَّا عَلَيْهَا حَافِظٌ» (سوره طارق، آیه ۴)
هیچ کس نیست مگر اینکه بر او نگهبانی است.
در روایات اهل بیت (علیهم‌السلام) نیز بر این امنیت طبیعی تأکید شده است.
ذکر نام خداوند به عنوان ساده‌ترین راه برای جلوگیری از هرگونه اصطکاک ناخواسته با این موجودات معرفی شده است.
مهم‌ترین نکته در مواجهه با قدرت اجنه این است که هیچ‌یک از این توانمندی‌ها (چه فیزیکی و چه ماورائی)، به صورت «مستقل» و خارج از اراده الهی عمل نمی‌کند. خداوند قانون مطلق عالم را چنین بیان می‌فرماید:
«وَمَا هُمْ بِضَارِّينَ بِهِ مِنْ أَحَدٍ إِلَّا بِإِذْنِ اللَّهِ» (سوره بقره، آیه ۱۰۲)
و آن‌ها نمی‌توانند به وسیله آن به کسی زیان برسانند مگر به اذن خدا.
بنابراین، تا زمانی که انسان با حصار تقوا، توکل و دوری از گناه در پناه پروردگار قرار دارد، هیچ قدرتِ جنی قادر به نفوذ در حریم اراده و زندگی او نخواهد بود.